STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Oddział Radioterapii Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego wraz z Zakładem Radioterapii i Gamma Knife stanowi część profilu onkologicznego Szpitala, zapewniając kompleksowe leczenie pacjentów z chorobami nowotworowymi.

KADRA MEDYCZNA ODDZIAŁU I ZAKŁADU RADIOTERAPII

Zespół Oddziału i Zakładu Radioterapii tworzą:

• specjaliści radioterapii onkologicznej,

• specjalista chorób wewnętrznych i gastroenterologii,

• specjalista medycyny paliatywnej,

• psychoonkolog,

• specjaliści neurochirurgii,

• specjaliści radiologii,

• lekarze rezydenci,

• pielęgniarki onkologiczne,

• fizycy medyczni,

• technicy elektroradiologii.

ZAKRES UDZIELANYCH ŚWIADCZEŃ

W Oddziale i Zakładzie Radioterapii realizowane są świadczenia z zakresu teleradioterapii, brachyterapii, radiochirurgii Gamma Knife, radioterapii stereotaktycznej oraz radiochemioterapii.

Stosowane techniki radioterapii obejmują m.in. radioterapię modulowaną intensywnością wiązki, VMAT, radioterapię sterowaną obrazem (IGRT), radioterapię stereotaktyczną SBRT i SRS, techniki uwzględniające ruchomość oddechową oraz adaptacyjną radioterapię online (online ART).

RADIOTERAPIA ADAPTACYJNA I ELEKTA EVO

Zakład Radioterapii dysponuje trzema akceleratorami liniowymi Elekta Evo, wyposażonymi w systemy obrazowania, wiązki FFF (Flattening Filter Free) oraz technologię adaptacyjnej radioterapii online (online ART).

Akceleratory umożliwiają realizację leczenia z wykorzystaniem technik VMAT, IGRT, SBRT i SRS. Wiązki FFF o wysokiej mocy dawki pozwalają na skrócenie czasu napromieniania, co znajduje zastosowanie m.in. w leczeniu stereotaktycznym.

Adaptacyjna radioterapia online umożliwia dostosowanie planu leczenia do aktualnych warunków anatomicznych pacjenta bezpośrednio przed podaniem dawki. Obrazowanie CBCT oraz narzędzia wspomagane sztuczną inteligencją wykorzystywane są do oceny położenia obszaru napromienianego i narządów krytycznych oraz aktualizacji planu leczenia. Zmodyfikowany plan może zostać zastosowany podczas tej samej sesji terapeutycznej.

Pozwala to uwzględnić zmiany anatomiczne zachodzące w trakcie cyklu radioterapii i odpowiednio dostosować realizację leczenia.

PLANOWANIE I REALIZACJA RADIOTERAPII

Planowanie radioterapii odbywa się z wykorzystaniem badań obrazowych, w tym tomografii komputerowej (TK), rezonansu magnetycznego (MRI) oraz pozytonowej tomografii emisyjnej połączonej z tomografią komputerową (PET/TK).

W realizacji radioterapii wykorzystywane są systemy obrazowania i kontroli ułożenia pacjenta, w tym Image-Guided Radiation Therapy (IGRT) oraz systemy VisionRT. Umożliwiają one kontrolę położenia pacjenta i obszaru napromienianego podczas realizacji leczenia.

W wybranych sytuacjach klinicznych, m.in. w przypadku raka prostaty, przerzutów do wątroby oraz raka trzustki, radioterapia może być prowadzona z wykorzystaniem znaczników wewnętrznych (fiducial markers), w tym znaczników Gold Anchor. Znaczniki zakładane są pod kontrolą USG i/lub TK w obszarze guza lub jego bezpośrednim sąsiedztwie i wykorzystywane do lokalizacji obszaru napromieniania.

RADIOTERAPIA Z UWZGLĘDNIENIEM RUCHOMOŚCI ODDECHOWEJ

W przypadku konieczności uwzględnienia ruchomości oddechowej obszaru napromienianego stosowane są techniki bramkowania oddechowego (Respiratory-Gated Radiotherapy) oraz radioterapii na wstrzymanym oddechu (Deep Inspiration Breath Hold – DIBH).

Techniki te wykorzystywane są m.in. w radioterapii stereotaktycznej zmian w płucach i wątrobie oraz podczas napromieniania pacjentek z lewostronnym rakiem piersi, gdy konieczne jest ograniczenie dawki promieniowania otrzymywanej przez serce.

GAMMA KNIFE I BRACHYTERAPIA

Zakład Radioterapii dysponuje aparatem Leksell Gamma Knife Perfexion wykorzystywanym do radiochirurgii zmian wewnątrzczaszkowych oraz aparatem microSelectron HDR do brachyterapii.

W Zakładzie wykorzystywane są również systemy planowania leczenia, zarządzania oraz weryfikacji dozymetrycznej.

Oddział realizuje procedury zgodnie z obowiązującymi protokołami radioterapii i wytycznymi dotyczącymi poszczególnych metod leczenia.

ROZBUDOWA I MODERNIZACJA ZAKŁADU RADIOTERAPII

W sierpniu 2026 roku rozpoczął się kolejny etap rozbudowy i modernizacji Zakładu Radioterapii. Inwestycja obejmuje budowę bunkra przeznaczonego dla kolejnego akceleratora liniowego oraz utworzenie niezależnej pracowni brachyterapii.

Rozbudowa infrastruktury zwiększy możliwości realizacji świadczeń w Zakładzie Radioterapii oraz umożliwi zmiany w organizacji procesu leczenia.

Zakończenie prac budowlanych i modernizacyjnych planowane jest na drugą połowę 2027 roku.

W trakcie realizacji inwestycji Zakład Radioterapii prowadzi bieżącą działalność. Organizacja prac uwzględnia konieczność ograniczenia ich wpływu na realizację świadczeń oraz pobyt pacjentów.

Za niedogodności związane z prowadzonymi pracami przepraszamy i dziękujemy za wyrozumiałość.

W ramach Oddziału i Zakładu Radioterapii świadczenia medyczne są udzielane w oparciu o kontrakt z NFZ „Szybka Terapia Onkologiczna”.

WSKAZANIA DO LECZENIA

Radioterapia

• rak piersi,

• nowotwory narządów głowy i szyi,

• nowotwory ośrodkowego układu nerwowego,

• rak płuca, opłucnej i śródpiersia,

• nowotwory układu pokarmowego,

• nowotwory układu moczowo-płciowego,

• nowotwory kości i tkanek miękkich,

• przerzuty do kości, mózgowia, płuc oraz narządów jamy brzusznej i miednicy.

Gamma Knife – radiochirurgia zmian wewnątrzczaszkowych

• przerzuty do mózgowia,

• oponiaki,

• nerwiaki nerwów czaszkowych,

• guzy przysadki,

• czaszkogardlaki,

• hamartoma,

• neuralgie nerwów czaszkowych, głównie nerwu trójdzielnego,

• niektóre guzy pochodzenia glejowego,

• drżenie samoistne oporne na leczenie farmakologiczne.

Radioterapia chorób nienowotworowych

• choroba Gravesa-Basedowa – orbitopatia,

• zespół bolesnego barku (PHS – periarthritis humeroscapularis),

• włóknienie agresywne (fibromatosis agressiva) – radioterapia uzupełniająca po leczeniu operacyjnym,

• łokieć tenisisty (EPH – epicondylopathia humeri),

• łokieć golfisty,

• choroba Dupuytrena – przykurcz rozcięgna dłoniowego,

• ostrogi piętowe,

• rogowiak (keratoacanthoma),

• zapalenie ścięgna Achillesa,

• kostnienie pozakostne – radioterapia bezpośrednio przed lub po zabiegu operacyjnym,

• bolesne naczyniaki kręgów,

• choroba Ledderhose’a – włókniakowatość guzkowata rozcięgna podeszwowego.

Pacjenci mogą korzystać również z:

• opieki Koordynatora Opieki Onkologicznej,

• konsultacji psychoonkologa i fizjoterapeuty,

• transportu medycznego dla pacjentów leczonych w trybie ambulatoryjnym,

• możliwości zakwaterowania w hostelu dla pacjentów niewymagających całodobowego nadzoru w warunkach szpitalnych,

• call center.

DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNO-NAUKOWA

Kadra medyczna Oddziału i Zakładu Radioterapii prowadzi działalność dydaktyczno-naukową w ramach Katedry Onkologii i Radioterapii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

Nasi specjaliści są członkami polskich i międzynarodowych towarzystw naukowych:

• Polskiego Towarzystwa Radioterapii Onkologicznej (PTRO),

• Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (PTOK),

• Polskiego Towarzystwa Fizyki Medycznej (PTFM),

• American Society of Clinical Oncology (ASCO),

• International Society of Geriatric Oncology (SIOG),

• American Society for Radiation Oncology (ASTRO),

• European Society for Medical Oncology (ESMO),

• European Society for Radiotherapy and Oncology (ESTRO).

DZIAŁALNOŚĆ SPOŁECZNA I PROFILAKTYCZNA

Personel Oddziału i Zakładu Radioterapii uczestniczy w działaniach związanych z profilaktyką chorób nowotworowych, promocją zdrowia oraz inicjatywach skierowanych do pacjentów onkologicznych i ich bliskich.

Działania obejmują również współpracę z fundacjami i stowarzyszeniami działającymi na rzecz pacjentów onkologicznych.

Zachęcamy do odwiedzenia Narodowego Portalu Onkologicznego https://onkologia.pacjent.gov.pl/pl – miejsca stworzonego z myślą o wsparciu pacjentów onkologicznych i ich bliskich. Znajdują się tam rzetelne i aktualne informacje dotyczące chorób nowotworowych, profilaktyki, badań klinicznych oraz opieki paliatywnej.